Cambios no diagnóstico da EM mellorando o proceso grazas á actualización dos criterios McDonald
Expertos, entre os que destaca o Dr. Xavier Montalban, director do Cemcat, publican os novos criterios na revista The Lancet Neurology. Isto suporá cambios no diagnóstico da EM.
O traballo de actualización dos criterios McDonald estivo liderado polo Dr. Xavier Montalban, director do Centro de Esclerose Múltiple de Cataluña (Cemcat) e xefe de Neuroinmunoloxía Clínica do Hospital de Vall d’Hebron. Contou tamén coa participación da Dra. Mar Tintoré, o Dr. Jaume Sastre-Garriga, a Dra. Susana Otero, entre outros organismos. A actualización foi publicada na revista The Lancet Neurology.
“Elaborar os criterios McDonald 2024 foi un esforzo internacional para lograr un diagnóstico o antes posible. Isto permítenos iniciar os tratamentos en fases aínda máis temperás da enfermidade, o cal é esencial para reducir a discapacidade a medio e longo prazo”, explica o Dr. Montalban.
O diagnóstico da EM
O diagnóstico da Esclerose Múltiple é un proceso que require tempo, probas diferentes e seguimento. Os síntomas varían en cada persoa, complicando así o proceso do diagnóstico. O diagnóstico é un conxunto de exploracións e criterios clínicos que permiten identificar os signos da EM descartando outras enfermidades. Tres dos elementos máis comúns que se adoitan considerar neste proceso de diagnóstico son a historia clínica da persoa, unha exploración neurolóxica e outras probas como resonancia magnética ou analíticas de sangue.
Os criterios McDonald
Os equipos médicos utilizan os criterios McDonald para confirmar a EM cando hai “evidencia de lesións en máis dunha zona do sistema nervioso central e cando hai probas de que esas lesións ocorreron en momentos distintos no tempo”. Realizáronse no ano 2001 coa intención de chegar a un diagnóstico temperán da EM. Periodicamente, revísanse para actualizalos e mellorar así o proceso.
Ata agora, estes criterios baseábanse no tempo e o espazo. O tempo porque establecen que é necesario probar que os danos no sistema nervioso producíronse en momentos diferentes. E o espazo porque os criterios recollen que estes danos deben poder atoparse en dous ou máis partes distintas do sistema nervioso central.
Nos McDonald 2017 afírmase tamén:
- No proceso de diagnosticar EM é importante asegurarse de que non hai outra explicación posible para os síntomas da persoa.
- Para un diagnóstico correcto, este debe realizalo un especialista en EM apoiándose en probas de laboratorio e técnicas de imaxe.
- As lesións que se poden ter en conta para o diagnóstico son esas que provocan síntomas, pero tamén as que non o fan, quedando excluídas as lesións no nervio óptico en persoas que teñen neuritis óptica.
- Se se atopan bandas oligoclonais (proteínas que se asocian á inflamación) no líquido cefalorrraquídeo, non é necesario demostrar a diseminación das lesións no tempo.
- Establécense as áreas do sistema nervioso que se deben ter en conta en canto ao criterio de diseminación no tempo. Eran catro: a zona periventricular, a cortical ou yuxtacortical, a infratentorial e a médula espiñal.
As novidades da revisión de 2024
- Incorpórase o nervio óptico como quinta localización para demostrar a diseminación das lesións no espazo. Isto farase a través dunha resonancia magnética, potenciais evocados visuais e/ou unha OCT.
- A diseminación no tempo deixa de ser un criterio obrigatorio. Isto é así nos casos nos que hai biomarcadores característicos da EM no líquido cefalorraquídeo, ou certos signos na resonancia magnética.
- Permítese diagnosticar EM ás persoas con Síndrome Radiolóxicamente Illado (RIS). Isto significa persoas que non presentan síntomas clínicos pero teñen lesións típicas detectadas na resonancia magnética.
- Ofrecen orientacións para colectivos especiais como nenos, nenas, adolescentes, persoas maiores de 50 anos e persoas con factores de risco vascular, nas que é máis complicado diagnosticar.
- Proponse así un marco diagnóstico único para todas as formas da EM, tanto as recorrentes como as progresivas.
Importancia da última actualización
Incorporar o nervio óptico como unha das zonas para determinar a dispersión das lesións polo sistema nervioso provocará cambios no diagnóstico da EM. Arredor da cuarta parte das persoas con EM presentan neuritis óptica como un dos primeiros síntomas.
Tamén o feito de poder diagnosticar a EM ás persoas que teñen RIS facilita que estas poidan comezar a recibir os tratamentos antes. Isto pode axudar a frear o progreso da enfermidade. Antes, estes casos considerábanse posibles fases previas da enfermidade, pero as persoas non comezaban os tratamentos.
“Estamos avanzando cara un diagnóstico biolóxico da EM, como xa sucede con outras enfermidades neurodexenerativas como o Alzheimer ou o Párkinson. Xa non será necesario esperar a que aparezan novos síntomas clínicos nin novas lesións na renonancia para confirmar a enfermidade. Poderemos basearnos en marcadores obxectivos que nos permitirán actuar antes e mellorar o prognóstico dos pacientes”, asegura o Dr. Montalban.
