Novo anticorpo experimental frea o dano autoinmune en diabetes, hepatite e esclerose múltiple
Un innovador avance aínda en experimentación permite desactivar as células T específicas sen debilitar o sistema inmunitario.
As enfermidades autoinmunes, como a diabetes, a hepatite autoinmune e a esclerose múltiple, ocorren cando o sistema inmunitario, que debería defendernos de virus e bacterias, ataca por erro tecidos sans do propio organismo. Este mal funcionamento provoca inflamación e destrución progresiva de tecidos.
Tratar estas enfermidades é un desafío: os tratamentos actuais para frear a autoinmunidade afectan de forma ampla ao sistema inmunitario, reducindo a súa capacidade de defensa fronte a infeccións e aumentando o risco doutras complicacións, como certos tipos de cancro.
Porén, un novo estudo publicado na revista Cell presenta un tratamento prometedor: un anticorpo deseñado para desactivar de forma específica as células T que causan dano autoinmune, sen afectar o resto do sistema inmunitario.
Este traballo é froito dunha colaboración internacional entre a NYU Langone Health (EE.UU.), a Academia Chinesa de Ciencias e a Universidade de Zhejiang (estas dúas últimas de China).
Que son as células T e por que son claves na autoinmunidade?
As células T son un tipo de glóbulo branco esencial na defensa do organismo. O seu labor é identificar e destruír virus, bacterias e células anómalas. Para recoñecer a que deben atacar, as células T usan unha especie de sensor chamado TCR (receptor de células T), que actúa como unha pechadura: só se activa cando encaixa unha “chave” concreta (normalmente un fragmento dun microbio ou dun virus).
O problema aparece cando, nas enfermidades autoinmunes, o TCR recoñece como perigosas as propias proteínas do corpo e ataca tecidos sans.
Que é LAG-3 e como pode frear ás células T?
O sistema inmunitario ten mecanismos naturais de control, chamados puntos de control inmunitarios, que funcionan como freos para evitar que as células T se descontrolen.
Un destes puntos de control é LAG-3 (Lymphocyte Activation Gene 3), unha proteína que pode “apagar” as células T cando se activa, evitando que ataquen en exceso.
Non obstante, o efecto de LAG-3 é limitado: en situacións de autoinmunidade, a súa capacidade para frear células T pode verse superada ou ser insuficiente para deter o dano.
A innovación: un anticorpo biespecífico que silencia as células T
O equipo investigador creou un anticorpo biespecífico chamado BiTS (Silenciador de Células T Biespecífico LAG-3/TCR).
Que é un anticorpo biespecífico?
Un anticorpo normal únese a unha soa diana. Un anticorpo biespecífico está deseñado para unirse a dúas dianas diferentes ao mesmo tempo.
Neste caso, o anticorpo BiTS únese de forma simultánea a LAG-3 e ao TCR. Esta unión forza que ambas proteínas queden moi próximas na superficie das células T e provoca que as células T se apaguen selectivamente.
Este proceso é o que os/as investigadores/as chaman silenciar as células T: non se destrúen, pero deixan de atacar os tecidos sans.
Tipos de células T implicadas: CD8+ e CD4+
Existen distintos tipos de células T. Os máis relevantes neste estudo son:
- Células T CD8+: coñecidas como células asasinas, destrúen as células infectadas ou danadas. Están moi implicadas na diabetes tipo 1 e na hepatite autoinmune.
- Células T CD4+: chamadas células colaboradoras, organizan e regulan a resposta inmune. Xogan un papel central na esclerose múltiple (EM).
O novo anticorpo BiTS demostrou capacidade para silenciar tanto as células CD8+ como CD4+, o que reforza o seu potencial para tratar distintas enfermidades autoinmunes.
Resultados en modelos de diabetes, hepatite e esclerose múltiple
O anticorpo BiTS foi probado en tres modelos animais diferentes:
- Diabetes tipo 1: reduciu o ataque ás células produtoras de insulina no páncreas e diminuíu a inflamación.
- Hepatite autoinmune: limitou o dano hepático e a infiltración de células T no fígado.
- Esclerose múltiple: administrado de forma preventiva en ratos predispostos, reduciu a aparición e gravidade da enfermidade.
Un tratamento selectivo, seguro e con potencial
Este novo enfoque permite frear só as células T problemáticas, sen debilitar todo o sistema inmunitario. Isto supón un avance respecto aos tratamentos actuais, que afectan a todas as defensas e xeran moitos efectos secundarios.
Ademais, este descubrimento abre a porta a desenvolver novas inmunoterapias de alta precisión para outras enfermidades autoinmunes, empregando anticorpos que actúen de forma “guiada” sobre células concretas.
Aínda que os resultados son moi prometedores en modelos animais, será necesario seguir realizando ensaios clínicos para confirmar a seguridade e eficacia deste tratamento.
